Đọc hiểu Bát nước lạnh | Đề thi HSG tỉnh Hưng Yên

Đề đọc hiểu dưới đây là đề thi HSG tỉnh Hưng Yên . Mời các em cùng tham khảo những câu trả lời sau đây để trả lời cho đề thi trên nhé.

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

BÁT NƯỚC LẠNH

Trong di sản mẹ tôi để lại

có một lời dặn

hãy uống một bát nước lạnh trước khi cáu gắt chỉ có thể

nhiều u trều trong tôi đã biến mắt trước khi thành gai nhọn

những con nhím thập thò trong niềm kiêu hãnh của tôi không

có dịp xù lông nhiều quả ớt trong máu tôi không còn cay xé lưỡi

 

Cảm ơn bát nước lạnh mẹ để lại cho con

làm dịu đi tiếng đập va loảng xoảng

không còn vô cớ những dây đàn bị đứt

những chiếc gương bị vỡ bất thình lình

 

Phải đổi mặt bao nhiêu cơn địa chấn

trên con đường đi tới giấc mơ

nếu không có một lời mẹ dặn

những chiếc bình pha lê

con làm sao có được bây giờ.

(Trích Bát nước lạnh, Nguyễn Minh Khiêm, tạp chí Văn nghệ quản đội, 13/3/2021)

Đọc hiểu Bát nước lạnh

Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. Xác định chủ đề của đoạn thơ trên.
Câu 3. Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ ẩn dụ trong các dòng thơ sau: “những con nhím thập thò trong niềm kiêu hãnh của tôi không có dịp xù lông nhiều quả ớt trong máu tôi không còn cay xẻ lưỡi”.
Câu 4. Nhận xét về mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện trong bài thơ.
Câu 5. Từ ý tưởng được gọi ra từ hai dòng thơ:
Phải đối mặt bao nhiêu cơn địa chấn trên con đường đi tới giấc mơ
Anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về cách để con người đối mặt và vượt qua những cơn địa chấn trên con đường đi tới giấc mơ. (khoảng 5-7 dòng).

Trả lời

Câu 1: Thơ tự do.

Câu 2:

Đoạn thơ thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với bài học giản dị nhưng vô cùng quý giá từ mẹ: trước khi cáu giận, hãy uống một bát nước lạnh. Lời dạy ấy đã giúp người con giữ được sự bình tĩnh, kiểm soát cảm xúc tiêu cực và vững vàng vượt qua những thử thách trên hành trình theo đuổi ước mơ.

Câu 3:

“Những con nhím thập thò trong niềm kiêu hãnh của tôi không có dịp xù lông”: Câu thơ sử dụng hình ảnh ẩn dụ để diễn tả những cảm xúc tiêu cực như sự kiêu ngạo, tự cao dễ dẫn đến xung đột. “Nhím xù lông” gợi lên sự cảnh giác, sẵn sàng đối đầu. Khi “không có dịp xù lông”, điều đó cho thấy sự bình tĩnh và kiềm chế đã giúp nhân vật tránh được những hành động nóng vội, bốc đồng.

“Nhiều quả ớt trong máu tôi không còn cay xé lưỡi”: Hình ảnh ẩn dụ này thể hiện tính khí nóng nảy, dễ giận dữ của người con. “Quả ớt” tượng trưng cho sự gay gắt, dữ dội của cảm xúc tiêu cực. Việc “không còn cay xé lưỡi” cho thấy tác động tích cực của lời mẹ dạy, giúp người con kiểm soát cảm xúc tốt hơn, trở nên điềm tĩnh hơn.

=> Biện pháp tu từ ẩn dụ giúp câu thơ trở nên sinh động, giàu hình ảnh và cảm xúc. Nhờ đó, người đọc có thể dễ dàng hình dung sự thay đổi tích cực trong tâm trạng của nhân vật trữ tình.

Câu 4:
Diễn biến cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ thể hiện sự biết ơn sâu sắc đối với lời dạy của mẹ. Ban đầu, người con hồi tưởng về lời mẹ dặn, sau đó nhớ lại những cảm xúc tiêu cực trong quá khứ và sự thay đổi của bản thân khi thực hành bài học ấy. Cảm xúc dần dâng trào, từ lòng biết ơn, ngưỡng mộ đến sự thấu hiểu sâu sắc về giá trị của lời dạy đơn giản nhưng vô cùng ý nghĩa.

Câu 5:
Trong hành trình chinh phục ước mơ, con người sẽ phải đối diện với muôn vàn khó khăn, thử thách, tựa như những “cơn địa chấn”. Để vượt qua, cần có sự kiên trì, bản lĩnh và sự chuẩn bị chu đáo về nhiều mặt. Đặc biệt, giữ vững sự bình tĩnh và tỉnh táo là yếu tố quan trọng giúp tìm ra giải pháp, tránh bị cảm xúc tiêu cực lấn át. Đồng thời, sự lạc quan, niềm tin vào bản thân và mục tiêu sẽ tiếp thêm động lực. Học hỏi từ thất bại, rút kinh nghiệm để không ngừng hoàn thiện bản thân. Cuối cùng, cần ghi nhớ rằng thành công không đến một cách dễ dàng, mà đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ và không ngừng cố gắng.