Đọc hiểu Ngôn chí ( Bài 10) | Đề thi cuối kì 2 Ngữ văn 10 tỉnh Lào Cai
Đề đọc hiểu dưới đây là đề thi cuối kì 2 Ngữ văn 10 tỉnh Lào Cai. Mời các em cùng tham khảo những câu trả lời sau đây để trả lời cho đề thi trên nhé.
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Ngôn chí Bài 10
Cảnh tựa chùa chiền, lòng tựa thầy [1].
Có thân chớ phải [2] lợi danh vây [3].
Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén,
Ngày vắng xem hoa bợ [4] cây.
Cây rợp chồi cành, chim kết tổ,
Ao quang mấu ấu [5], cá nên bầy.
Ít nhiều tiêu sái [6] lòng ngoài thế,
Năng [7] một ông này đẹp [8] thú này.
(Ngôn chí, bài 10; Quốc âm thi tập, Nguyễn Trãi)
Chú thích:
[1] Thầy: Sư thầy, sư trụ trì của chùa. [2] Chớ phải: Đừng bị, đừng phụ thuộc. [3] Vây: Vây bọc, kìm hãm trong vòng danh lợi. [4] Bợ cây: Chăm nom, săn sóc cây. [5] Mấu ấu: Mầm cây củ ấu, một loại cỏ. [6] Tiêu sái: Thảnh thơi, phóng khoáng, thoát khỏi lụy tục. [7] Ngoài thế: Bên ngoài trần thế, ý nói tránh xa sự đời bon chen. [8] Năng: Khả năng, có thể; cũng có nghĩa là thường xuyên. [9] Đẹp: Vui vẻ, thích thú.Đọc hiểu Ngôn chí
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Xác định những cặp câu có sử dụng phép đối trong bài thơ.
Câu 3. Chỉ ra và nêu hiệu quả diễn đạt của biện pháp tu từ được sử dụng ở câu thơ đầu.
Câu 4. Trình bày ngắn gọn cảm nhận của anh/ chị về cuộc sống, sinh hoạt của tác giả qua hai câu thơ:
Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén,
Ngày vắng xem hoa bợ cây.
Câu 5. Cảnh thiên nhiên được tác giả miêu tả như thế nào qua hai câu thơ sau?
Cây rợp chồi cành, chim kết tổ,
Ao quang mấu ấu, cá nên bầy.
Trả lời
Câu 1. Hình thức thơ: Thất ngôn xen lục ngôn/ Thơ Nôm Đường luật.
Câu 2. Những cặp câu có sử dụng phép đối trong bài thơ:
- Cặp câu thực: Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén/ Ngày vắng xem hoa bợ cây.
- Cặp câu luận: Cây rợp chồi cành, chim kết tổ/ Ao quang mấu ấu, cá nên bầy.
Câu 3. Biện pháp tu từ: So sánh (tựa = như, giống như).
- Hiệu quả diễn đạt:
- Gia tăng tính gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
- Khắc họa không gian thanh vắng, tĩnh lặng, thoát tục của cảnh vật, đồng thời thể hiện tâm hồn thư thái, nhẹ nhàng của tác giả.
Câu 4. Cuộc sống và sinh hoạt mộc mạc, giản dị, thanh cao, luôn hòa hợp với thiên nhiên.
Câu 5. Khung cảnh thiên nhiên bình dị nhưng tràn đầy sức sống, được miêu tả sinh động qua những hình ảnh quen thuộc, gần gũi với đời thường.
