Đọc hiểu Nỗi nhớ quê hương của Uy – lít – xơ | Đề thi cuối học kì I môn Ngữ Văn lớp 10 tỉnh Phú Thọ
Đề đọc hiểu dưới đây là đề thi cuối học kì I môn Ngữ Văn lớp 10 tỉnh Phú Thọ. Mời các em cùng tham khảo những câu trả lời sau đây để trả lời cho đề thi trên nhé.
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Khi Uy-lít-xơ từ phòng tắm bước ra, trông người đẹp như một vị thần. Người lại trở về chỗ cũ, ngồi đối diện với Pê-nê-lốp, trên chiếc ghế bành ban nãy, rồi nói với nàng:
– Khốn khổ! Hẳn là các thần trên núi Ô-lem-pơ đã ban cho nàng một trái tim sắt đá hơn ai hết trong đám đàn bà yếu đuối, vì một người khác chắc chắn không bao giờ có gan ngồi cách xa chồng như thế, khi chồng đi biền biệt hai mươi năm trời, trải qua bao nỗi gian truân, nay mới được trở về xứ sở. Thôi, già ơi! Già hãy kê cho tôi một chiếc giường để tôi ngủ một mình, như bấy lâu nay, vì trái tim trong ngực nàng kia là sắt.
Pê-nê-lốp thận trọng đáp:
– Khốn khổ! Tôi không coi thường, coi khinh ngài, cũng không ngạc nhiên đến rối trí đâu. Tôi biết rất rõ ngài như thế nào khi ngài từ giã I-tác ra đi trên một chiếc thuyền có mái chèo dài. Vậy thì, Ơ-ri-clê ! Già hãy khiêng chiếc giường chắc chắn ra khỏi gian phòng vách tường kiên cố do chính tay Uy-lít-xơ xây lên, rồi lấy da cừu, chăn và vải đẹp trải lên giường.
Nàng nói vậy để thử chồng, nhưng Uy-lít-xơ bỗng giật mình nói với người vợ thận trọng:
– Nàng ơi, nàng vừa nói một điều làm cho tôi chột dạ. Ai đã xê dịch giường tôi đi chỗ khác vậy? Nếu không có thần giúp đỡ thì dù là người tài giỏi nhất cũng khó lòng làm được việc này. Nếu thần linh muốn xê dịch đi thì dễ thôi, nhưng người trần dù đang sức thanh niên cũng khó lòng lay chuyển được nó. Đây là một chiếc giường kì lạ, kiến trúc có điểm rất đặc biệt, do chính tay tôi làm lấy chứ chẳng phải ai […] Người nói vậy, và Pê-nê-lốp bủn rủn cả chân tay, nàng thấy Uy-lít-xơ tả đúng mười mươi sự thực. Nàng bèn chạy ngay lại, nước mắt chan hòa, ôm lấy cổ chồng, hôn lên trán chồng và nói:
– Uy-lít-xơ! Xin chàng chớ giận thiếp, vì từ xưa nay chàng vẫn là người nổi tiếng khôn ngoan. Ôi! Thần linh đã dành cho hai ta một số phận xiết bao cay đắng vì người ghét ghen ta, không muốn cho ta được sống vui vẻ bên nhau, cùng nhau hưởng hạnh phúc của tuổi thanh xuân và cùng nhau đi đến tuổi già đầu bạc. Vậy giờ đây, xin chàng chớ giận thiếp, cũng đừng trách thiếp về nỗi gặp chàng mà thiếp không âu yếm chàng ngay. Thiếp luôn luôn lo sợ có người đến đây, dùng lời đường mật đánh lừa, vì đời chẳng thiếu gì người xảo quyệt, chỉ làm điều tai ác… Giờ đây, chàng đã đưa ra những chứng cớ rành rành, tả lại cái giường không ai biết rõ, ngoài chàng với thiếp và Ác-tô-rít, một người thị tì của cha thiếp cho, khi thiếp về đây, và sau đó giữ cửa gian phòng vách tường kiên cố của chúng ta. Vì vậy chàng đã thuyết phục được thiếp và thiếp phải tin chàng, tuy lòng thiếp rất đa nghi.
Nàng nói vậy, khiến Uy-lít-xơ càng thêm muốn khóc. Người ôm lấy người vợ xiết bao thân yêu, người bạn đời chung thuỷ của mình mà khóc dầm dề.
(Trích Ô-đi-xê, sử thi Hy Lạp, HÔ-ME-RƠ, theo bản dịch ra văn xuôi của PHAN THỊ MIẾN, NXB Văn học, Hà nội, 1983)
Đọc hiểu Nỗi nhớ quê hương của Uy – lít – xơ
Câu 1. Nêu nội dung chính của văn bản?
Câu 2. Các từ chạy, ôm, hôn, nói thuộc từ loại gì? Các từ đó xuất hiện như thế nào trong văn bản ? Nêu hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng các từ đó.
Câu 3. Tâm trạng chính của nàng Pê-nê-lốp trong lời nói với chồng là tâm trạng gì ? Vì sao nàng có tâm trạng đó ?
Câu 4. Viết đoạn văn ngắn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về hạnh phúc gia đình trong cuộc sống hôm nay.
Trả lời
Câu 1:
Nội dung chính của văn bản là cuộc đối thoại giữa nàng Pê-nê-lốp và Uylixơ sau khi chàng mô tả chính xác đặc điểm của chiếc giường.
Câu 2:
Các từ “chạy”, “ôm”, “hôn”, “nói” thuộc nhóm động từ. Những từ này xuất hiện liên tiếp trong một câu văn, tạo hiệu quả nghệ thuật rõ rệt: thể hiện cảm xúc vỡ òa của nàng Pê-nê-lốp khi đã hoàn toàn tin tưởng và nhận ra người chồng yêu dấu sau bao năm xa cách. Điều này cũng giúp người đọc cảm nhận được tính cách thận trọng cùng tấm lòng thủy chung son sắt của nàng.
Câu 3:
Tâm trạng chủ đạo của nàng Pê-nê-lốp khi trò chuyện với chồng là sự lo lắng, dè dặt vì sợ bị lừa dối. Trong suốt thời gian Uylixơ vắng nhà, dù có tới 108 kẻ quyền quý đến cầu hôn, nàng không hề lo sợ mà còn nghĩ ra nhiều mưu kế để đối phó. Thế nhưng giờ đây, khi tất cả bọn cầu hôn đã bị đánh bại, nàng lại phải đối diện với duy nhất một người – người có đủ sức mạnh để tiêu diệt cả 108 kẻ kia. Điều đó khiến nàng hoang mang, vì trong khi có thể dễ dàng từ chối nhiều người, nàng lại khó lòng từ chối một người duy nhất. Nàng sợ bị cuốn vào những lời ngon ngọt, bởi trên đời không thiếu kẻ gian xảo, chỉ biết gây ra điều tai ác.
Câu 4:
Đoạn văn cần đáp ứng các yêu cầu sau:
Về hình thức: Phải đảm bảo số lượng câu theo quy định, không được sử dụng gạch đầu dòng, không mắc lỗi chính tả hay ngữ pháp. Hành văn mạch lạc, rõ ràng, thể hiện cảm xúc chân thành.
Về nội dung: Từ khoảnh khắc đoàn tụ đầy xúc động của Pê-nê-lốp và Uylixơ trong văn bản, người viết cần bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của hạnh phúc gia đình trong cuộc sống hiện đại. Cụ thể, cần làm rõ các vấn đề: Gia đình là gì? Hạnh phúc là gì? Tầm quan trọng của hạnh phúc gia đình trong đời sống? Từ đó, rút ra bài học về nhận thức và hành động.
