Đọc hiểu trung thu Nhật kí trong tù | Đề thi cuối kì 1 lớp 11 huyện Châu Thành

Đề đọc hiểu dưới đây là đề thi  cuối kì 1 lớp 11 huyện Châu Thành. Mời các em cùng tham khảo những câu trả lời sau đây để trả lời cho đề thi trên nhé.

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Đọc hiểu Trung thu Nhật kí trong tù

Trả lời

Câu 1:
Thể thơ được sử dụng là thất ngôn bát cú, vì có tổng cộng 8 câu, mỗi câu gồm 7 chữ.

Câu 2:
Bài thơ thể hiện những cảm xúc của Hồ Chí Minh – người tù cách mạng – trong đêm trung thu.

Câu 3:
Hai câu đề tập trung khắc họa vẻ đẹp của ánh trăng mùa thu.

Câu 4:
Nhân vật trữ tình ngắm trăng với nỗi buồn man mác vì cảnh ngộ mất tự do.

Câu 5:

• Hoàn cảnh éo le, trớ trêu của người tù cách mạng Hồ Chí Minh được bộc lộ trong hai câu thực và hai câu luận:

  • “Sum họp nhà ai ăn tết đó/Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sâu.”
  • “Trung thu ta cũng tết trong tù/ Trắng gió đêm thu gợn vẻ sầu.”

  → Cụm từ “Tết”, “tù – ngục”, “sâu” được lặp lại, kết hợp cùng câu hỏi “nhà ai?” nhằm nhấn mạnh hiện thực khắc nghiệt: phải đón tết trong cảnh tù đày. Khi mất tự do, niềm vui ngày tết cũng trở nên xa vời.

  → Câu hỏi “nhà ai?”, cùng hình ảnh “kẻ ăn sầu” tạo sự đối lập giữa “ta” và “người”: người ngoài kia sum họp đón tết, còn nhân vật trữ tình chỉ biết lặng lẽ ôm nỗi buồn mất tự do.

• Theo quy tắc của thơ Đường luật, hai câu luận thường sử dụng nghệ thuật đối. Tuy nhiên, trong bài thơ này, Hồ Chí Minh đã có sự phá cách đầy sáng tạo: không dùng đối mà thay vào đó tập trung khắc họa hoàn cảnh trớ trêu của mình – phải đón trung thu trong tù, khiến cho cả trăng gió mùa thu cũng nhuốm màu sầu muộn.

Câu 6:

• Khi so sánh các bản dịch:

  • “Bất đắc tự do thưởng thu nguyệt,
    Tâm tuỳ thu nguyệt cộng du du!”

  • “Không được tự do ngắm trăng thu,
    Lòng theo cùng trăng thu vời vợi.”

  • “Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt,
    Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.”

  → Các bản dịch nghĩa và dịch thơ chưa thể hiện trọn vẹn sắc thái của các từ “bất đắc” và “tâm tùy” trong nguyên tác. Đặc biệt, bản dịch thơ thêm từ “mảnh” càng gợi lên nỗi buồn và sự cô đơn.

• Vẻ đẹp trong tâm hồn nhân vật trữ tình:

  • Dù khát khao tự do, nhưng tâm hồn không bị bó buộc bởi song sắt nhà tù; gông cùm không thể trói buộc cảm xúc và lý tưởng của con người.

  • Người tù cách mạng Hồ Chí Minh vẫn giữ được sự tự do trong tâm hồn: theo ánh trăng thu mà bay bổng. Dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt, ông vẫn hòa mình vào thiên nhiên, thưởng trăng bằng trí tưởng tượng, cảm nhận vẻ đẹp của đêm thu theo cách riêng.