Đọc hiểu Tuyên ngôn của con người tự do | Đề thi cuối kì 1 Tỉnh Phú Thọ

Đề đọc hiểu dưới đây là Đề thi cuối kì 1 Tỉnh Phú Thọ . Mời các em cùng tham khảo những câu trả lời

 

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Tuyên ngôn của con người tự do

[…], Trong từ “tự do” có hai khái niệm rất khác biệt nhau. Thực chất đây là nói về những điều hoàn toàn khác nhau. Các nhà triết học khi phân tích từ này đã rút ra kết luận là: có “tự do thoát” – sự tự do thoát khỏi mọi sự áp bức và cưỡng ép từ bên ngoài – và có “tự do vì ” – sự tự do bên trong của con người…

Tự do bên ngoài, như đã nói, không phải là tuyệt đối. Nhưng tự do bên trong thì có thể là vô hạn, ngay cả trong hoàn cảnh cuộc sống khó khăn nhất. […]. Tự do bên trong không bị phụ thuộc khắt khe vào tự do bên ngoài. Trong một quốc gia tự do nhất vẫn có thể có những người lệ thuộc, không được tự do. Trong những quốc gia mất tự do nhất, nơi tất cả đều bị áp bức cách này hay cách khác, vẫn có thể có những người tự do.

[…]. Mỗi chúng ta đều đã gặp những con người tự do. Và luôn yêu mến họ. Nhưng có một thứ mà con người tự do thực sự không tự do thoát khỏi được. Đây là điều rất cần phải hiểu. Con người tự do không được tự do thoát khỏi cái gì? Lương tâm.

Lương tâm là gì?

Nếu không hiểu lương tâm là gì thì cũng không hiểu con người tự do bên trong. Tự do không có lương tâm là thứ tự do giả dối, đó là một trong những sự lệ thuộc trầm trọng nhất. Dường như có tự do, nhưng không có lương tâm, thì con người sẽ là nô lệ cho những tham vọng xấu xa của mình, nô lệ của những hoàn cảnh sống, và hắn sẽ dùng sự tự do bên ngoài của mình cho cái ác. Có thể gọi con người như thế là gì cũng được, nhưng nhất quyết không phải là con người tự do. Tự do trong nhận thức chung được xem là điều thiện.Hãy chú ý đến một sự khác biệt quan trọng: ở đây không nói – không được tự do thoát khỏi lương tâm mình, như người ta thường nói. Bởi vì lương tâm không phải chỉ của mình, mà còn của chung. Lương tâm là cái chung có ở mỗi người. Lương tâm là cái thống nhất mọi người. 

Lương tâm – đó là sự thật sống giữa mọi người và trong mỗi người. Nó là một cho tất cả, chúng ta tiếp nhận nó với ngôn ngữ, với giáo dục, trong sự giao tiếp với nhau. Không cần phải hỏi sự thật là gì, nó cũng không thể nói được bằng lời như tự do vậy. Nhưng chúng ta nhận biết nó qua sự công tâm mà mỗi người đều trải nghiệm khi cuộc sống diễn ra theo sự thật. Và mỗi người sẽ đau khổ khi sự công tâm bị phá huỷ, khi sự thật bị chà đạp. Lương tâm, cái cảm giác ở bên trong những đồng thời lại có tính xã hội, nói cho ta biết đâu là sự thật và đâu là không phải sự thật. Lương tâm buộc con người phải nắm giữ sự thật, tức là sống với sự thật, theo sự công tâm. Con người tự do nghiêm chỉnh lắng nghe lương tâm – và chỉ lương tâm mà thôi.

(Trích Tuyên ngôn con người tự do, Simon Soloveychik (1930 – 1996), Ngân Xuyên dịch từ nguyên bản tiếng Nga, nguồn: Internet)

Đọc hiểu Tuyên ngôn của con người tự do 

Câu 1. Đoạn trích trên thuộc văn bản nào? Của ai? Văn bản ra đời trong hoàn cảnh như thế nào? Hoàn cảnh ra đời giúp người đọc hiểu thêm điều gì về mục đích sáng tác của tác phẩm?

Câu 2. Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản?

Câu 3. Nội dung cơ bản của đoạn trích là gì? Chỉ ra những phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích?

Trả lời

Câu 1

– Đoạn trích trên được trích từ tác phẩm “Tuyên ngôn Độc lập” của Hồ Chí Minh

– Hoàn cảnh ra đời của văn bản

• • Ngày 19/8/1945, nhân dân giành chính quyền tại Hà Nội, tạo tiền đề cho cuộc Cách mạng tháng Tám thắng lợi trên cả nước Đến ngày 26/8/1945, Hồ Chí Minh từ chiến khu Việt Bắc trở về Hà Nội và tại căn nhà số 48 Hàng Ngang, Người đã soạn thảo bản “Tuyên ngôn Độc lập”

  • Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình, Hồ Chí Minh đã đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập”, chính thức khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa  Văn kiện này ra đời trong bối cảnh cấp bách khi nền độc lập vừa giành được đã bị đe dọa nghiêm trọng Các thế lực thực dân, đế quốc đang có âm mưu quay lại xâm lược nước ta Quân đội Quốc dân Đảng Trung Quốc từ phương Bắc tiến vào với sự hậu thuẫn của Mỹ, còn quân Anh từ phương Nam cũng kéo đến, mở đường cho quân đội Pháp quay lại Đông Dương Thực dân Pháp khi đó tuyên bố rằng Đông Dương vốn là thuộc địa của họ, bị Nhật tạm thời chiếm đóng, nay Nhật đầu hàng thì Đông Dương phải trở về tay người Pháp

• Mục đích sáng tác của tác phẩm

• Khẳng định sự chấm dứt của chế độ thực dân, phong kiến, đồng thời tuyên bố quyền tự chủ và vị thế bình đẳng của dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế

• Nêu cao khát vọng độc lập, tự do và thể hiện quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam

Câu 2

– Phong cách ngôn ngữ của văn bản là phong cách ngôn ngữ chính luận

Câu 3

– Nội dung chính của đoạn trích là khẳng định quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam, nhấn mạnh rằng nước ta đã giành được độc lập và thể hiện quyết tâm bảo vệ nền độc lập ấy

– Những phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích

• • Phép nối: sử dụng quan hệ từ “và”

  • Phép lặp: lặp lại cụm từ “Tự do, độc lập”

  • Phép thế: dùng đại từ “ấy” để thay thế cho ý đã đề cập trước đó